Demokrasi ve Politika birbirinin vazgeçilmezi iki kavramdır.

 Demokrasi ve Politika birbirinin vazgeçilmezi iki kavramdır. Birinin varlığı veya yokluğu, diğerini bire bir etkiler. İnsan vücudunda beyin ve kalp ne anlama geliyorsa, toplumsal hayatta demokrasi ve politika olguları aynı fonksiyona sahiptir.

Sürekli tekamül eden insanlık, son 300 yıldır verilen mücadeleler sonucu ‘demokrasi’ dediğimiz halkın kendini yönetmesi noktasına ulaşmıştır. Kralların, padişahların, derebeylerinin olmadığı bir dünyada düzenleyici güç ‘politika’ olmuştur. Politika; yönetme, yönlendirme, çıkar sağlama anlamına da gelir. Ve aynı zamanda politika usul ve kaidedir.

Çoğunluğu elde eden grupların(partiler), azınlıkta kalanların haklarını gözetecek devlet kurumunu ve toplumsal hayatı yönetmesi, halkın refahı ve mutluluğu yolunda çalışması demokrasinin varlık sebebidir.

Türkiye’de demokratik hayat ne zaman başlamıştır? Bazılarının iddia ettiği gibi 14 Mayıs 1950’de mi ? Yoksa 1.meşrutiyet’in ilan edilmesiyle mi? Herkes nasıl bakıyorsa öyle görüyor veya gördüğünü zannediyor. Batıda 1789 Fransız İhtilali sonrası başlayan demokratik hayata geçiş dönemi, ister istemez dünyadaki bütün devletleri etkilemiştir. Gerçekten dünyamızın son 200 yılı, belki de binlerce yıla bedel olayları, gelişmeleri ve kavramları içinde barındırmaktadır. Her ülke bu değişim ve dönüşüme dalga dalga yakalanmış ve etkisi altına girmiştir. Osmanlıdaki batılılaşma çabaları, Tanzimat Fermanı, 1. Ve 2. Meşrutiyet bu önlenemez fırtınaya karşı alınan farklı tedbirlerdendir. Ama sonunda olan olmuş; Osmanlı Devleti bu anaforun içinde savrularak şekil ve mizaç değişikliğine uğramıştır. ‘’Türkiye Cumhuriyeti’’ adıyla yeni bir kimliğe bürünerek bu kervana katılmıştır. Her ameliyat sancılıdır. Ameliyat sonrası iyileşme bazen uzun zaman alır. Türkiye geçirdiği ameliyatın sancılarını taşımaya devam ediyor. Devlet hayatında 40-50 sene çok kısa süreleri ifade eder.

Cumhuriyetin kuruluşundan 1950 yılına kadar Tek Parti egemenliği vardı. Bu dönem içinde çok partili hayata geçmek için çeşitli hamleler yapılmışsa da bilinen sebeplerden dolayı süreç kesintiye uğramıştır. Nihayet 1946 yılında CHP’nin içinden kopan DP, değişen dünya dinamiklerinin etkisiyle önce Tek Parti iktidarını sarsmış, ardından 1950 yılında CHP’yi saf dışı etmiştir. Çok fazla ayrıntıya girmeden şunu ifade edelim ; Türkiye 600 küsür sene devam eden imparatorluk döneminden cumhuriyet evresine geçmiş, demokrasi yolculuğunda önemli bir mesafe katetmiş, bazı ülkelerin 3-5 asıra sığdırdığı değişim ve tecrübeyi 1 asır içinde elde etmiş büyük bir ülkedir.

‘’Türk Siyasetinde Şuhut’’diye iddialı bir başlık atmak isterdik. Ne var ki başlık atmak çare değil, başlığın altını en güzel şekilde doldurmak gerekiyor. Şuhut; ülkemizde sayıları bine yaklaşan ilçelerden birisi. Türkiye gelişmişlik sıralamasında ortalarda yer alan, kendi göbek bağını kendisi kesmiş, çalışkan, dürüst ve en önemlisi ayakları üstünde durmaya gayret eden bir yurt köşesi. Afyon’un 5. Büyük ilçesi.

Gerek Türk siyasetinde, gerekse Afyon politik yaşamında mevcut gücüne mütenasip bir ağırlığı olmuş Şuhut’un. Seçmen sayısı az, sürükleyici  liderleri olmayan, etkisi zayıf bir ilçe. 1923-1950 arası milletvekili belirleme kriterleri çok farklı olduğu için ve Şuhut o dönemin neredeyse tamamında Nahiye olduğundan fazla bir şey söylemek gereksiz. Ancak 1950’den sonra; hele ilk seçimde (14 Mayıs 1950) Bekir Oynağanlı TBMM’ne Afyon mebusu olarak gidince sanki yıldızımız parlıyor. Kolay mı, daha 4 yıl önce ilçe olmuş Şuhut, 1950 seçimlerinde meclise bir temsilci gönderiyor.

Şuhut, çok partili hayata geçilen 1946 seçimlerinde ilçe yapılanmasına karşın tercihini DP’den yana koyuyor. O günden sonra sürekli sağ partilere oy veriyor. Öyle ki Kıbrıs Barış Harekatını gerçekleştiren CHP ve Ecevit, ülke genelinde oyunu müthiş artırmasına rağmen Şuhut’ta aradığını bulamıyor. Bunda yöremiz insanının muhafazakar kimliğinin etkili olduğunu söylemeliyiz. Genel olarak Afyon bölgesi, bir iki ilçesi hariç geleneksel değerlere bağlı, dindar, muhafazakar bir profil çiziyor.

Merhum Bekir Oynağanlı’nın milletvekilliği 1954’de son bulunca ilçemiz politik hayatı sessizliğe bürünüyor. 1954 ve 1957 seçimlerinde Şuhut’un tercihi yine DP oluyor. Derken 27 Mayıs 1960 darbesi yaşanıyor. Yassıada duruşmaları, Adnan Menderes ve iki bakanın idamı, askeri idareden sivil yönetime geçiş ve 1961 seçimleri yapılıyor. Şuhut 7 yıl aradan sonra meclise bir hemşerisini gönderiyor; Veli Başaran. Aslen ilçemizden olan ancak Afyon’da doğup büyüyen Veli Başaran 1961-1965 arası AP’den Afyon milletvekilliği yapıyor.

1965 seçimlerinde bu kez Millet Partisinden bir hemşerimiz, Avukat Mustafa Akalın meclisin yolunu tutuyor. Akalın’ın görev süresi 1969’da doluyor. Tekrar aday olmasına rağmen seçilemiyor.

1970’li yıllarda Şuhut siyaseti eski sessiz günlerine dönüş yapıyor. 1973 seçimlerinde elimiz boş kalıyor ama 1977 seçimlerinde Avukat Hasan Akkuş, CHP’den milletvekili oluyor. Akkuş’un görev süresi 12 Eylül 1980’e kadar devam ediyor.

12 Eylül 1980 Darbesi Türk siyasetinin üzerinden silindir gibi geçiyor. Siyasi partiler kapatılıyor, yeni kurulan partilerle 6 Kasım 1983’de sandık başına giden Türkiye tercihini ANAP’tan yana kullanıyor ama Belediye Başkanlığında bir sürpriz yaşanıyor. MDP, Nazım Özer’le Belediye Başkanlığını kazanıyor. 1983 seçimlerinin bir diğer sürprizi, Büyük Türkiye Partisi vetolarla seçime sokulmayınca Nuri Oynağanlı bağımsız milletvekili adayı oluyor ve Türkiye genelinde en çok oy alan bağımsız aday ünvanını elde ediyor.

1987, 1991, 1995, 1999, 2002 seçimlerinde birçok Şuhutlu milletvekili aday olmasına rağmen hiç birisi TBMM’ne giremiyor. Nuri Oynağanlı, Niyazi Ertaş, Prof. Dr. Süreyya Özdemir, Refik Başyılmaz, Niyazi Orhan gibi birbirinden değerli birçok hemşerimiz ne yazık ki milletvekili olamadılar.

2007 seçimleri ülke genelinde 2002’den beri esen AKP rüzgârının fırtınaya dönüştüğü bir seçim oldu. Kariyerinde İSKİ, DSİ Genel Müdürlükleri bulunan Prof. Dr. Veysel Eroğlu, Hasan Akkuş’un ardından tam 27 yıl sonra meclise giren ilk hemşerimiz oldu. Sadece milletvekili değil aynı zamanda Şuhutlu ilk Bakan olan Prof. Dr. Veysel Eroğlu 2007’den beri Çevre ve Orman Bakanlığı(sonra Orman ve Su Bakanlığı) yapıyor. Şuhut’un adını bütün Türkiye’de duyuran sayın bakan, aynı zamanda Afyon siyasetinde ilçemizi bir güç merkezi haline getirdi. Bir ilim adamı olmasına karşılık politikanın engebeli yollarında ayağı takılmadan yürümeyi başaran ve bu mücadelesini onurlu bir şekilde sürdüren hocamız, hem Türk siyasetinin, hem de Şuhut’un yüz akıdır. Rakiplerinin de takdirini kazanan Prof. Dr. Veysel Eroğlu örnek alınacak meziyetlere sahip, klasik politikacı imajından uzak, farklı bir renk ve zenginlik olarak kendisini kabul ettirmiştir. Kendisini örnek alan Şuhutlu gençleri TBMM’de görmek bizleri şaşırtmayacaktır.

 

 

1969’dan 2011’e Şuhut Genel Seçim Sonuçları :

12 Ekim 1969 Genel Seçimi:

AP – 5.319 (%56.43)

CHP – 2.838 (%30.11)

Diğer – 1.269 (%13.46)

14 Ekim 1973 Genel Seçimi:

AP – 4.524 (%41.54)

CHP – 2.166 (%19.89)

DP – 1.587 (%14.39)

MSP – 1.191 (%10.94)

MHP – 797 (%7.32)

5 Haziran 1977 Genel Seçimi:

AP – 7.983 (%56.15)

CHP – 4.066 (%28.60)

MHP – 935 (%6.58)

MSP – 700 (%4.92)

6 Kasım 1983 Genel Seçimi:

ANAP – 7.737 (%48)

HP – 3.223 (%20)

MDP – 2.703 (%16.77)

BAĞIMSIZ – 2.451 (%15.21)

29 Kasım 1987 Genel Seçimi:

ANAP – 7.392 (%34)

DYP – 5.805 (%26)

SHP – 4.113 (%19)

DSP – 1.779 (%8.26)

MÇP – 743 (%3.45)

1991 Genel Seçimi:

DYP – 7.642 (%36.33)

ANAP – 3.793 (%18)

RP – 3.731 (%17.74)

SHP – 3.527 (%16.77)

DSP – 2.247 (%10.68)

1995 Genel Seçimi:

DYP – 6.368 (%27.79)

RP – 5.695 (%24.85)

ANAP – 3.698 (%16.14)

CHP – 3.048 (%13.30)

MHP – 1.904 (%8.31)

1999 Genel Seçimi:

MHP – 7.036 (%29.23)

DYP – 4.928 (%20.47)

FP – 3.166 (%13.15)

CHP – 3.132 (%13)

2002 Genel Seçimi:

AKP – 8.803 (%37.73)

DYP – 5.984 (%25.65)

CHP – 3.211 (%13.76)

MHP – 2.161 (%9.26)

2007 Genel Seçimi:

AKP – 14.248 (%56.93)

CHP – 4.140 (%16.54)

MHP – 3.997 (%16)

 

2011 Genel Seçimi:

AKP – 16.462 (%65)

CHP – 4.632 (%18)

MHP – 3.330 (%13)

 

Şuhutlu Milletvekilleri

1)BEKİR OYNAĞANLI(1912-1987): 9.Dönem Afyon milletvekili(DP). Daha sonra 3 dönem Şuhut Belediye Başkanlığı yaptı.(Görev yaptığı yıllar:1950-1954)

2)VELİ BAŞARAN(1925 Afyon doğumlu): Afyon Lisesi mezunu. Afyon Ticaret ve Sanayi Odası başkanlığı yaptı. AP’den 1961’de milletvekili seçildi.(Görev yaptığı yıllar:1961-1965)

3)MUSTAFA AKALIN(23 Nisan 1920-26 Temmuz 1988): Ankara Hukuk Fakültesi mezunu. Değişik il ve ilçelerde hakimlik yaptı. 1965’de Millet Partisinden milletvekili seçildi.(Görev yaptığı yıllar:1965-1969)

4)HASAN AKKUŞ(1921 Balçıkhisar Doğumlu): İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Şuhut’ta avukatlık yaptı. Afyon Baro Başkanlığı ve CHP il Başkanlığı görevlerinde bulundu. 1977’de CHP’den milletvekili oldu.(Görev yaptığı dönem:1977-1980)

5)VEYSEL EROĞLU(1948 Doğumlu): İTÜ mezunu, Prof. Dr. İSKİ, DSİ Genel Müdürü . 29 Ağustos 2007’den beri Çevre ve Orman Bakanı. (Daha sonra Su ve Orman Bakanı) Mecliste 2 dönemdir görev yapmakta.

 

 

172 YIL ÖNCE KÖY MUHTARLARIMIZ :

Geçen sayımızda 1840 yılındaki ilk köy muhtarlarımızdan bahsetmiştik. Ülkemizde muhtarlık teşkilatı 1829 yılında İstanbul’da kurulmuş, ardından 1833’de Kastamonu sancağında tesis edilmiştir. Bu pilot uygulamalar başarılı olunca 2.Mahmud ülke genelinde muhtarlık kurumunun mahalli ve köylerin tamamında uygulamasına dair ferman yayınlamıştır.

Afyon’da Tanzimatın ilanından hemen sonra köylerde muhtarlık teşkilatları kurulmaya ve her muhtarlığa Muhtar-ı Evvel (1.Muhtar) ve Muhtar-ı Sani (2.Muhtar) olmak üzere ikişer kişi atanmaya başlamıştır(1840). Geçen sayımızda 10 köyümüzün muhtarlarını yayınlamıştık. Yazımız ilgi görünce diğer köylerimizi de yayınlamak boynumuzun borcu oldu.

KÖY                1.MUHTAR                            YILLIK MAAŞI           2.MUHTAR                         YILLIK MAAŞI       

Ağzıkara         İmamoğlu İbrahim               300 kuruş                 Cevizoğlu İbrahim              200 kuruş

Ağin                Kocamanoğlu Ahmed          300 kuruş                 —                                         —

Alaka              Kör Ahmed                            250 kuruş                 —                                         —

Arap Köyü     Recep oğlu Abdullah            200 kuruş                Hacı Ali                                 150 kuruş

Aydın             Girdap oğlu Abdurrahman  300 kuruş                Nebi oğlu Hasan                 150 kuruş

Bazlar             İmamoğlu Osman                200 kuruş                Cebel oğlu Mahmud          100 kuruş

Çakırözü        Hosum oğlu Hüseyin            250 kuruş                Recep                                   150 kuruş

Çobankaya   Nebi oğlu İbrahim                 250 kuruş                Fatmacı oğlu Yusuf            200 kuruş

Hallaç           Battaloğlu Ali                          300 kuruş                Bayram                                200 kuruş

İlyaslı            Murad oğlu Himmed             300 kuruş                İsa oğlu İbrahim                 200 kuruş

İnli                Mahmud oğlu Mustafa         300 kuruş                 Mümin oğlu Ali                  200 kuruş

İsrail             Kalender oğlu Mehmed        250 kuruş                Molla Ahmed                      150 kuruş

Ortapınar    Oruç oğlu Hanbel                   200 kuruş                 Satı oğlu Veli                      150 kuruş

Mahmut      Bolu oğlu Yusuf                      250 kuruş                 Sarı Ömer oğlu Ahmed     150 kuruş

Oynağan      Mehmet Ağa                          350 kuruş                  Hüseyin oğlu Ali                250 kuruş

Senir             Uzun Osman                          250 kuruş                   Sipahi oğlu Bekir               100 kuruş

Tekke           Bodur oğlu Ali                        200 kuruş                   Haydar oğlu Veli                100 kuruş

Etiketler: , , , , , ,

Yasal Uyarı: www.suhutanayurt.com adresinde yayınlanan makale,haber,resim ve vidyolar tamamen özgün içeriktir bu içeriklerin Şuhut Anayurt Gazetesi Yazı İşleri Biriminden izinsiz olarak kopyalanması ve yayınlanması halinde yasal işlem başlatılacaktır.

Bu Sosyal Ağlarda Haberi Paylaşabilirsiniz.

Bu Habere Facebook Üzerinden Yorum Yapabilirsiniz