ARTEMİS – AYIN YENİDEN FETHİ – YILMAZ AYDIN
NASA’nın 54 yıl aradan sonra Ay yörüngesine gönderdiği ilk insanlı uzay aracı Artemis, insanlık tarihinde yeni bir çığır açıyor.
1 Nisan 2026’da fırlatılan Artemis 2, ay yörüngesinde uzayda kritik rota oluşturmak ve yeni keşifler yapmak üzere görevlendirildi.
İnsanlığı Dünya’dan en uzağa, 400 bin km’lik menzile ulaştırmak üzere Artemis 2, en ince ayrıntısına kadar tasarlandı ve NASA’nın kalitelerine uygun şekilde hazırlandı. Artemis 2 uzay aracı içinde 4 astronotla beraber NASA’nın Florida’daki merkezinden fırlatıldı…
Görev süresince derin uzayda önemli veriler toplamak ve 54 yıl sonra Ay’ı yeniden fethetmek insanlığın ufkunun ilerlemesi için gerçekten çok önemli bir atılım olacağı aşikardır.
Ay’a iniş yapmayan Artemis 2’nin Orion kapsülü, Ay’ın arkasından dolaşarak, yerçekimi desteğiyle ve “Serbest Dönüş” rotasıyla yakıt tasarrufu sağlanması amaçlandı. 4 kişilik Artemis astronot ekibi, derin uzay yaşam destek sistemlerini test etti ve Ay yörüngesinde 9 gün 1 saat 32 dakika boyunca dolaştı durdu…
Artemis’in, Ay’ın yörüngesinde 10 gün boyunca dönmek için çıktığı uzay yolculuğu beni taa 54 yıl önce ilkokulda okuduğum yıllara götürdü. O yıllarda ABD; Ay’a seyahat etmek, yüzeyine inerek keşif yapmak için Apollo 11 uzay aracıyla Astronotlar göndermişti. Afyonkarahisar’ın Bolvadin ilçesinde Savaş İlkokulunda küçük bir öğrenciyken konferans ve gösteri salonunda bu olağanüstü uzay serüvenini bize izletmişlerdi. Küçücük öğrenciliğimle ve aklımla, Ay’ın yüzeyinde ağır çekim gibi yürüyen Astronotları hayranlıkla ve masal izler gibi seyretmiştim. O günden bu yana yarım asırdan fazla bir süre geçmiş… Hala o müthiş Ay yüzeyindeki gezintiler gözümün önünden gitmiyor. Apollo 11’in o zamanki Uzay ve Ay seyahati olağanüstüydü…
Artemis II’nin uzayda Ay yörüngesindeki uzun yolculuğu; Ay’a uzun vadeli dönüş ve gelecekteki Mars görevleri için önemli bir büyük adımı temsil ediyor. Ayrıca Ay’da sürdürülebilir bir varlık kurmayı da hedefliyor. Artemis II ile Ay çevresinde insanlı uçuşlar sürerken, Artemis III ile Ay’ın güney kutbuna Astronot indirilmesi de planlanmaktadır.
Ay’daki deneyimlerin, gelecekteki Mars görevleri için gerekli teknolojilerin geliştirilmesinde kullanılmasının amaçlandığını da belirtelim.
Artemis programları I, II, III sırasıyla; insanlığın Ay yüzeyine yeniden ayak basmasını, Ay’ın fethini ve Uzay araştırmalarında yeni bir dönemin başlamasını hedefleyen kapsamlı bir görev dizisidir…
Şimdi gelelim Artemis II uzay aracının Ay yörüngesindeki 10 günlük uzun yolculuğundan sonra Dünya’ya dönüş yapmasına…
Uzaydaki son günlerinde mürettebat, Dünya’ya dönüş için zorlu hazırlıklar yaptılar. Dünya atmosferine dönüş ve denize iniş prosedürlerini gözden geçirerek, Dünya’nın yerçekimine dönüşte yaşanabilecek baş dönmesini azaltmaya yardımcı olan basınç giysilerini denediler.
Artemis II’nin Orion Kapsülü’ndeki mürettebat modülü ile servis modülü, kapsül Dünya’nın üst atmosferine ulaşmadan 20 dakika önce ayrılması planlandı. Uzay aracının çok hassas bir açıyla girmesi gerekiyordu, çünkü açının hata payı çok düşük olması önemliydi. Uzay aracı atmosfere yanlış açıyla girerse telafisi olmaz ve yanar! Bu yüzden tam isabetli bir açı olması gerekiyor.
Orion kapsülü atmosferden geçerken 2 bin 700°C sıcaklıkla karşılaşacak, bu Güneş’in yüzey sıcaklığının yaklaşık yarısıdır.
Kapsülün atmosfere girmesiyle, Pasifik Okyanusu’na inişi yalnızca 13 dakikalık bir sürede ve 122 km’lik mesafeyi çok süratli tamamlaması ve inişe 46 km kala paraşütlerle yumuşak iniş yapılması planlandı.
Ayrıca uzay aracının, Dünya atmosferine 40 bin km hızla giriş yapacağı biliniyordu…
Böylesine zorlu bir uzay ve Ay yolculuğu çok zahmetli de olsa insanlık için gelecek açısından çok çok önemliydi.
Değerli okurlarımız, insanlığın ilk uzaya gidişi olan 12 Nisan 1961’de Sovyetler Birliği Kozmonotu Yuri Gagarin’den bu yana 65 yıl geçmiş dile kolay… Bu tarihte Yuri Gagarin Vostok 1 uzay aracıyla iz bırakan bu uçuşu gerçekleştirerek, Dünya yörüngesinde 108 dakikalık bir tur atmış ve uzaya çıkan ilk insan olmuştur.
1 Nisan 2026’da fırlatılan Artemis 2, 11 Nisan Cumartesi sabahı Dünya’ya dönüşüyle, muhteşem bir Ay ve Uzay’ın yeniden fethi yolunda çok büyük bir sıçramadır.
Artemis 2 uzay aracının Ay’a seyahat için Uzaya çıkışıyla; teknolojik yenilikler (GPS, Uydu iletişimi, tıbbi cihazlar), evrenin anlaşılması, Dünya’daki iklim/doğal afet takibi ve insanlığın uzun vadede hayatta kalması (kaynak arayışı, gezegen savunması) için kritik öneme sahiptir. Ayrıca temel bilimsel bilgileri artırmak uluslararası iş birliğini teşvik ederek geleceği şimdiden şekillendirir.
Artemis; Yunan mitolojisinde Zeus ile Leto’nun kızı olarak iffet, doğum ve vahşi doğa olarak Ay Tanrıçası olmanın ötesinde, uzay aracına adını vererek insanlığın geleceğinin ışık ötesi ismi olmuştur.
Şu günlerde insanlığın kısır döngüsü olan savaşlardan, bilhassa insanlığı yeni süreçte bunaltan İran savaşından sıyrılarak, gelecek ümitlerini yeşerten “Ay’ın ve Uzay’ın Fethi: Artemis 2” nin bizlere umut olması ve Dünya’nın barışa kavuşması dileğiyle…