KÖŞE YAZISI Mehmet Efe Köşe Yazarı

6 Bin Kelimeyle Afyon’un Dil Hafızası:“Afyonkarahisarlıca Sözlük” Yayında

12 Ocak 2026 3 dk okuma
Paylaş:

Gazetecilikten emekli olan İbrahim Yüksel, Afyonkarahisar’a özgü kelimeleri derlediği “Afyonkarahisarlıca Sözlük” adlı 16’ncı kitabını yayımladı. Yüksel, Afyon’da kullanılan ya da farklı anlamlar kazanan 6 binden fazla sözcüğü gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor.

Gazetecilik mesleğinden emekli olan yazar İbrahim Yüksel, Afyonkarahisar’ın sözlü kültürünü kayıt altına alan önemli bir çalışmaya imza attı. Yüksel, Afyon’a özgü kelimeleri derlediği “Afyonkarahisarlıca Sözlük” adlı 16’ncı kitabını okuyucuyla buluşturdu. Eserde, Afyon’da kullanılan, farklı anlamlar yüklenen ya da yöreye özgü telaffuzlarla yaşayan 6 binden fazla sözcük yer alıyor. Kitabının tanıtımında konuşan İbrahim Yüksel, çalışmanın yalnızca bir sözlük olmadığını, aynı zamanda Afyon’un kültürel hafızası niteliği taşıdığını vurguladı. Yüksel, “Bu sözlükte Afyon’a özgü, sadece Afyon’da kullanılan sözcükler var. Türkçe sözlükte yer alıp Afyon’da farklı anlamlar kazanan kelimeler var. Ayrıca Türkçede olup Afyon’da farklı telaffuz edilen 6 binin üzerinde sözcüğe yer verdim” dedi. Çalışmayı hazırlama sürecinde sosyal medyanın önemli bir etkisi olduğunu belirten Yüksel, özellikle son dönemde Afyon’a özgü sözlerin videolar ve paylaşımlar aracılığıyla mizah unsuru olarak kullanılmasının kendisini motive ettiğini ifade etti. Yüksel, “Bizim çocukluğumuzda günlük iletişim aracı olan kelimelerimizin bugün mizah unsuru hâline gelmesi beni çok etkiledi. İnsanlardan ‘Bu kelimeleri 50 yıldır duymamıştık’ gibi tepkiler gelince, bu çalışmayı mutlaka yapmam gerektiğini düşündüm. En azından Afyon kültürüne kazandırmalı ve gelecek kuşaklara aktarmalıydım” diye konuştu. Sözlükte; atıf toprağı, gaba zeyin, dingildemek, haşşone, duluğunu deşmek, dombay, bişirgeç, mezlenmek, yocutmak, dıdılamak gibi Afyon’a özgü pek çok kelime ve bu kelimelerin anlamları yer alıyor. Çalışma, hem dil meraklıları hem de yerel kültüre ilgi duyan okuyucular için önemli bir kaynak olma özelliği taşıyor. Afyon’un yerel dili ve kültürel mirasını yaşatmayı amaçlayan “Afyonkarahisarlıca Sözlük”, Taşhan’da bulunan Naycı Sahaf’ta satışa sunulacak. Kitabın, Afyonkarahisar’ın sözlü kültürünün korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir boşluğu doldurması bekleniyor. >>Mehmet EFE